Dossier: Ruimtelijke kwaliteit

Wat maakt ruimtelijke kwaliteit? 

Weidse uitzichten, verscholen straatjes, levendige pleinen, unieke architectuur, historische stadsgezichten of brede grachten. Het zijn zomaar wat aspecten die vaak als waardevol gezien worden in de ruimtelijke omgeving. Ze zouden deel uit kunnen maken van de ‘ruimtelijke kwaliteit’ van een gebied. Maar wat is ‘ruimtelijke kwaliteit’, en  hoe bereiken we dat?  Dat is de zoektocht waar diverse provincies, gemeenten, projectontwikkelaars en natuurbeheerders zich mee bezig houden.

0

Historische bebouwing, een actieve plint, groene elementen, natuurlijke materialen, ruimte voor interactie, diversiteit aan functies… welke ruimtelijke kwaliteiten (of gebreken) ziet u in dit plaatje?

Dit dossier ‘Ruimtelijke kwaliteit en leefstijlen; de gebruiker centraal’ geeft een eerste aanzet voor het definiëren van ruimtelijke kwaliteit. Wij zien daarin drie belangrijke aspecten:

11. Gebruikswaarde: welke condities zijn aanwezig en hoe faciliteren deze het gebruik? Welke kansen zijn er voor het gebruik? Past de huidige inrichting bij de aanwezige gebruikspatronen? Nodigt de locatie uit tot gebruik, of juist tot misbruik?


22.Toekomstwaarde:
welke condities zijn er aanwezig, hoe kunnen deze condities een plek krijgen in een sociaaleconomische, demografische of functionele transitie? Hoe flexibel is het ruimtelijk programma? Voor welke termijn plannen en realiseren we?

33.Belevingswaarde: welke condities zijn bepalend voor de individuele beleving? Hoe ondersteunen deze de identiteit van een plek? Waarom waarderen mensen de omgeving, welk verhaal vertellen zij? Versterken de aanwezige elementen deze beleving?

4

Een goede bereikbaarheid, bijzondere architectuur, hoge dichtheden, knooppunt van economische activiteiten… welke factoren bepalen de ruimtelijke kwaliteit van de ZuidAs?

Het creëren van plekken waar mensen zich thuis voelen, waar ze trots op zijn, kan bijdragen waardeontwikkeling van een gebied. Maar hoe zorgen we ervoor dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit? Het niet zomaar toepassen van  ‘cookie cutter’ stedenbouw speelt daarbij een belangrijke rol. Door goed na te denken over wat de betekenis van een gebied is voor de gebruikers, de gegeven locatiefactoren en de ontwikkelingskansen kunnen we  plekken creëren die zich op positieve wijze onderscheiden. Grip krijgen op de diversiteit aan kansen, wensen, behoeften en ontwikkelingen in het ruimtelijk domein is daarbij de eerste stap.

Leefstijlgericht werken biedt hierbij uitkomst. De komende weken gaan wij in dit dossier in op de ingrediënten van ruimtelijke kwaliteit, en de rol die leefstijlgericht werken kan hebben bij duurzame gebiedsontwikkeling.

Wij hopen dat u met ons meeleest, én meedenkt! Reacties, aanvullingen, tegenwerpingen en suggesties zijn meer dan welkom, en kunt u achterlaten onderaan de pagina.