Leefstijlgericht inrichten van de openbare ruimte

Leefstijlgericht inrichten

BSRHet inrichten van de openbare ruimte kent vele facetten, waaronder esthetiek, functionaliteit en sociale veiligheid. Om aan te sluiten op de wensen en behoeften van bewoners moet je éérst grip krijgen op die wensen en behoeften. Leefstijlgericht werken, op basis van de vier leefstijlgroepen uit het BSR model, kan daar bij helpen.

Een kwestie van smaak?
Zowel uit kwantitatief onderzoek, als uit de dagelijkse praktijk, blijkt dat de vier leefstijlgroepen (rood, geel, blauw, groen) uiteenlopende voorkeuren hebben ten aanzien van het beheer, het gebruik en de inrichting van de openbare ruimte.

Met betrekking tot de inrichting geven ‘blauwe’ individuen vaak de voorkeur aan hoogwaardige materialen met een luxe uitstraling. De rode groep stelt creatieve ontwerpen op prijs, die de openbare ruimte een eigenzinnige uitstraling geven. Bij de groene groep staan veiligheid functionaliteit voorop.De extraverte en groepsgeoriënteerde gele groep stelt de sociale functie van de openbare ruimte centraal: speeltoestellen, zitelementen en beplanting moeten uitnodigen tot samenkomst en interactie.

diagram

Kleurrijke kostenplaatjes
Aan die verschillende inrichtingsvoorkeuren hangen ook verschillende prijskaartjes. Over het algemeen geven de rode en blauwe doelgroep de voorkeur aan objecten met een bijzonder ontwerp. Bij blauw speelt ook het gebruik van hoogwaardige materialen een belangrijke rol. Hieraan zijn hoge aanschafkosten verbonden.

Geel en groen zijn eerder tevreden met eenvoudiger objecten, waarbij de functie belangrijker is dan de vorm. De gele doelgroep waardeert inrichtingsvormen die uitnodigen tot gezamenlijkheid, voor de groene doelgroep is ‘degelijkheid’ een sleutelwoord.

Strategisch budget inzet
Een optimale inzet van het budget wordt bereikt door niet alleen de naar de aanschafprijs van het object te kijken, maar óók te differentiëren in de hoeveelheid te plaatsen objecten en het beheerniveau van het openbaar gebied. De juiste afstemming resulteert in een efficiëntere inzet van het beschikbare budget en een verhoging van de tevredenheid.

beterbuiten

leefstijlgericht participeren

Verschillende leefstijlgroepen hebben verschillende wensen en behoeften. Eerder zijn we ingegaan op de wijze van communiceren met de rode, gele, groene en blauwe doelgroep.

Steeds vaker gaat het in ruimtelijke planvorming niet alleen om communicatie, maar ook om participatie. Participeren kan op vele niveaus en in vele vormen. Door het participatietraject af te stemmen op de beoogde doelgroep wordt het rendement van de inzet verhoogd.

dossier 3 2

Participatiebehoeften van de verschillende leefstijlgroepen,
op basis van het BSR model zoals ontwikkeld door SAMR.

Een voorbeeld: in een rustige woonwijk, waar de saamhorigheid onder bewoners groot is en een actieve buurtvereniging floreert, worden plannen ontwikkeld voor de realisatie van een ondergrondse parkeervoorziening. Daarmee verdwijnen er parkeerplaatsen van het maaiveld, waardoor er ruimte komt voor een nieuwe invulling. De Gemeente wil ideeën verzamelen voor mogelijke invullingen en richt de blik op de bewoners. De wensen en behoeften van bewoners zullen worden meegenomen in het ontwerp traject, maar één ding is duidelijk: uiteindelijk beslist de gemeente over de te realiseren inrichting. Hoe kies je dan de juiste participatievorm?

Een handig hulpmiddel hierbij is de participatieladder.  Een overwegend ‘gele’ buurt vraag om ‘gele’ elementen in het participatietraject, de ladder helpt om het juiste niveau én de vorm van participatie te kiezen.

Beter Buiten hanteert een ladder met zes treden, waarbij de invloed van de burger per tree oploopt. Op de onderste tree staat ‘beheersen’, een schijnvorm van participatie die te allen tijde is af te raden. Helemaal bovenin vinden we ‘meebeslissen’, een intensieve vorm van participatie waarbij het politiek bestuur de beslissingsbevoegdheid overdraagt aan bewoners. Door de treden van deze ladder te koppelen aan de vier leefstijlkleuren, hebben we een tool ontwikkeld die houvast biedt bij het maken van de juiste keuzes.

participatie ladder

De participatiebehoeften verschillen per leefstijlgroep. Waar de groene doelgroep zich prettig voelt bij een laagdrempelige benadering en een reactieve rol, prefereert blauw een zakelijke, gestructureerde aanpak waarbij zij in de stoel van de expert geplaatst worden. En waar rood over het algemeen ruimte zoekt voor individuele creativiteit, zal de gele doelgroep zich prettiger voelen bij een gezamenlijke aanpak.

De boodschap? Er is geen geheim recept voor hét ideale participatietraject. Juist door steeds opnieuw de beoogde doelgroepen te identificeren, de aanpak te differentiëren en helder te zijn over het de scope van een participatietraject, vergroot je de kans van slagen.

Onze participatieladder biedt houvast bij het maken van de juiste keuzes, voor de juiste leefstijlgroep.

Meer weten? Mail naar beterbuiten@waterpas.nl

leefstijlgericht communiceren

Het beheren en inrichten van de openbare ruimte gaat verder dan schoffelen, beplanten en prullenbakken plaatsen. Ook op het vlak van organisatie en communicatie is er veel te winnen met het oog op efficiëntie, tevredenheid en resultaat. Steeds vaker worden bewoners betrokken bij het inrichten en beheren van openbaar gebied, in uiteenlopende participatie vormen.

Maar lang niet altijd wordt in de communicatie de beoogde doelgroep bereikt. Hoe dat komt? Omdat de doelgroep divers is, en om diversiteit in de benadering vraagt.

Samen met Bureau Buhrs en Smart Agent Market Response vertalen wij de vier leefstijlen uit het BSR model naar een treffende communicatie- en participatie strategie. We introduceren je graag in onze belevingswereld.

dossier 3 2

Communicatie- en participatie behoeften van de vier leefstijlgroepen,
op basis van het BSR model zoals dat ontwikkeld is 
door SAMR.

Stel, je werkt bij de Gemeente en organiseert een brainstormsessie, om samen met bewoners creatieve ideeën te genereren voor de mogelijke herinrichting van een speelpleintje. Je nodigt alle buurtbewoners uit per brief, waarin je netjes vermeldt dat men verwacht wordt in het buurthuis om 16:00 uur op een woensdag middag. Wat gebeurt er dan? Dan schiet je overal nét mis.

BSR communicatieCommuniceren met de verschillende leefstijlgroepen.

De rode doelgroep zal zich aangetrokken voelen tot het vrije, creatieve concept van een brainstormsessie waarin nieuwe ideeën en kansen over tafel vliegen en het eigen initiatief hoog in het vaandel staat. De locatie, het buurthuis, is echter te behoudend voor de rode doelgroep, terwijl ‘geel’ deze sociale omgeving juist waardeert. Het verzenden van een duidelijke, nette brief past bij het communiceren met een overwegend groene doelgroep. Een vrijzinnige brainstorm in groepsverband sluit echter niet aan op de behoefte van de groene doelgroep, die graag gestructureerd, persoonlijk en laagdrempelig benaderd wordt.

Hoe moet het dan wel? Daar is niet één antwoord op. Essentieel is dat men aan het begin van een communicatie traject een aantal vragen stelt:

  • Hoe is mijn doelgroep opgebouwd?
  • Wat is de behoefte van deze doelgroep?
  • Wat wil ik overbrengen?
  • Wat wil ik bereiken?

Als je dat weet kan er  een differentiatie in communicatiemiddelen plaatsvinden. Ook de ‘tone of voice‘ kan worden aangepast aan de doelgroep en het doel van de communicatie. Daarvoor moeten we standaard formats en aanspreekvormen durven loslaten. Dat is in het begin een beetje eng, maar juist door te kiezen voor bijzondere communicatievormen raak je de beoogde doelgroep. Inspiratie nodig? Onderstaande brieven brengen dezelfde boodschap, maar bereiken een andere doelgroep; de ‘blauwe’ brief is proces gericht, zakelijk en overzichtelijk, de ‘rode’ brief nodigt uit tot creativiteit en initiatief. Zo kan het dus ook!

 Brief Blauw - Kiezel
Brief Rood - Kiezel

Leefstijlgericht faciliteren van sport

Kijkend naar de psychologische waarden en behoeften van de leefstijlen dan zien we dat de leefstijlgroepen geel en groen groep georiënteerd zijn en de rode en blauwe leefstijl veel meer individualistisch zijn. Dit heeft ook een grote invloed op de sporten die men beoefent. Iemand uit de gele leefstijl zal eerder aan een groepsport participeren dan iemand uit bijvoorbeeld de rode leefstijl.

In het faciliteren van sportmogelijkheden in de openbare ruimte kan dit als een leidraad beschouwd worden bij de zoektocht om een openbare ruimte te creëren dat beter aansluit op de (sport)wensen van de leefstijlen. Het faciliteren van de juiste sportmogelijkheden verhoogd ook de kans dat men daadwerkelijk gaat sporten.

sporten in de OR

In een gele buurt zullen voetbalveldjes en pannakooien bijvoorbeeld meer gewaardeerd worden doordat hierop groep sporten beoefend kunnen worden en men de mogelijkheid krijgt om sociale contacten te onderhouden. Als we  bijvoorbeeld naar de blauwe buurten kijken dan zien we dat goede fietsstructuren als belangrijk beschouwd worden waarbij men de mogelijkheid heeft om individueel te gaan wielrennen.

Het beoefenen van een sport kent vele voordelen voor de lichamelijke gezondheid van de mens. Het faciliteren van de juiste sportelementen zal een positieve bijdrage leveren aan de fysieke maar ook de mentale gezondheid van bewoners.

Beheer openbare ruimte op basis van leefstijlen en tevredenheid

 

De openbare ruimte staat onder druk. Budgetten worden gekort. Dit leidt bij gemeenten, woningcorporaties en gebiedsbeheerders tot bezuinigingen op één van de kerntaken: het inrichten en beheren van de openbare ruimte. Het is dan zaak om het budget zo efficiënt mogelijk in te zetten, zonder dat dit resulteert in ontevreden bewoners of verloedering.

Is er een methodiek die tevredenheid van bewoners koppelt aan het efficiënt inzetten van het beheerbudget? Uit onderzoek is gebleken dat elke leefstijl de inrichting en het beheer van de openbare ruimte op een andere wijze waardeert. Om de “leefstijlbenadering” te kunnen vertalen naar een concrete en werkbare methodiek voor het beheer van de openbare ruimte, hebben wij de leefstijlen gekoppeld aan de CROW beeldkwaliteit. Door een juiste differentiatie in beheerniveaus toe te passen kan de tevredenheid onder gebruikers verhoogd worden en een efficiëntere inzet van het beheerbudget worden bereikt. Deze methodiek is ook uitermate geschikt voor het toepassen van bewonersparticipatie bij inrichtings-, renovatie- en beheerprojecten in de openbare ruimte. Verheij Integrale groenzorg, Waterpas Civiel adviesbureau en Smart agent hebben de handen ineengeslagen en voegen leefstijlonderzoek, planvorming én realisatie samen in dit concept.

Interactieve Presentatie & praktijkcase
Aan de hand van een actuele praktijksituatie in de openbare ruimte presenteren Willem van der Grinten (Waterpas Civiel) en Wilco Boender (Verheij Integrale groenzorg) het “Leefstijl gericht ontwikkelen en beheren van de openbare ruimte”. Wij verwelkomen u graag bij deze inspirerende en interactieve presentatie over de ontwikkelde methodiek en de praktische toepassing hiervan in een project. Interesse voor deze presentatie? Tijdens het registreren voor uw beurstoegangsbewijs komt u automatisch ‘langs’ de pagina waarop u zich kunt aanmelden voor de sessies. Ook zijn wij te vinden op stand: 1.910. 
Zaal: Berkenzaal
Datum: Donderdag 8 oktober
Tijd: 15.00 uur

Een podium voor expressie

20150819_111431    20150819_111443

En wanneer heeft u voor het laatst uw talent in het openbaar laten zien? Jezelf durven te uitten is niet iets dat iedereen snel doet. Kijkend naar de leefstijlen dan zien we dat vooral de rode leefstijl het waardeert als de openbare ruimte een podium biedt voor expressie waarmee men zich kan onderscheiden van de mensen massa en men de eigen individuele kwaliteiten kan tonen!

Leefbaarheid in de straat

Kinderen liggend op het (kunst)gras, flessen witte wijn op lange picknicktafels en loungebanken van steigerhout, waar pubers loom in de zon hangen. Beschrijven we hier het nieuwste stadsstrand  of een hippe transformatie van een voormalig fabrieksterrein? Nee! Dit gebeurt gewoon in de woonstraten van Gent, op initiatief van bewoners.leefstraatGenieten van de zomer met een biertje aan de picknicktafel (bron: Leefstraat.be)

Continue reading

Achter de geraniums

Tilburg wordt steeds groener! Of tenminste, dat lazen we op twitter.

Mooi initiatief natuurlijk, waarbij bewoners kunnen ‘doe het zelven’ in de openbare ruimte. Maar wat valt er verder op? De gesloten gordijnen! Afstand tussen gevel en straat is essentieel om ‘ogen op de straat’ te krijgen, een gevleugeld speerpunt van Jane Jacobs. Pas als er afstand is tussen de eigen woning en het leven op straat wordt het comfortabel om de gordijnen open te doen en te zien wat daar gebeurt. Is die ‘bufferzone’ te klein, dan trekt men zich vaak terug achter vitrage of afgeplakte ruiten.

Continue reading

Doe het zelf in de openbare ruimte

Tijdens een werkbezoek in Amsterdam Oost viel iets bijzonders op. In perkjes, op stoepen, in de boomvakken en langs de gevels stonden allerhande snuisterijen en plantjes. En, naast de vertrouwde gevelbankjes, bleek ook de picknicktafel een geliefd element op straat te zijn.

Deze bewonersinitiatieven laten zien dat er energie is in de buurt om dingen te ondernemen. Bewoners nemen bezit van de openbare ruimte. Dat kan een positief signaal zijn; men voelt een verantwoordelijkheid voor het publieke domein. Hieruit kan een sterke sociale controle voortkomen, wat leidt tot een vergroting van de (sociale) veiligheid.

Maar, niet iedereen is fan van dergelijke initiatieven. Vaak plaatsen bewoners in een enthousiaste bui een aantal objecten, maar vergaat de interesse al snel, waarna de verloedering optreedt. Het beheren van de openbare ruimte blijkt een grotere opgave dan men vooraf had voorzien. Zo wordt de picknicktafel of bloempot een doorn in het oog van de buren.

picknicktagelBewoners plaatsen objecten in de openbare ruimte

Continue reading